Meme Muayenesi Nasıl Yapılır?
Meme muayenesi, memede kitle, şişlik, ağrı, cilt veya meme başı değişiklikleri gibi bulguların değerlendirilmesi ve meme sağlığının takip edilmesi amacıyla yapılan fiziksel değerlendirmedir. Meme muayenesi; kişinin kendi kendine yaptığı meme farkındalığı, hekim tarafından gerçekleştirilen klinik meme muayenesi ve gerekli durumlarda görüntüleme yöntemleri ile birlikte değerlendirilir.
Meme muayenesinin nasıl yapılacağı ve hangi görüntüleme yönteminin kullanılacağı; kişinin yaşı, meme dokusunun özellikleri, şikâyetleri, aile öyküsü ve kişisel risk faktörlerine göre değişebilir.
Doktor Tarafından Meme Muayenesi Nasıl Yapılır?
Klinik meme muayenesi, hekim tarafından gerçekleştirilir. Muayene sırasında öncelikle kişinin şikâyetleri, tıbbi geçmişi, aile öyküsü ve varsa meme kanseri açısından risk faktörleri değerlendirilir.
Daha sonra hekim:
- Memelerin görünümünü değerlendirir.
- Meme dokusunu elle muayene eder.
- Meme başı ve çevresini kontrol eder.
- Koltuk altındaki lenf bezlerini değerlendirir.
- Şüpheli bir bulgu varsa gerekli görüntüleme veya ileri değerlendirmeleri planlar.
Meme muayenesi sırasında her kitle meme kanseri anlamına gelmez. Memede ele gelen kitlelerin önemli bir bölümü iyi huylu nedenlere bağlı olabilir. Ancak yeni ortaya çıkan veya kalıcı olan bir değişiklik mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Meme Muayenesinde Hangi Görüntüleme Yöntemleri Kullanılır?
Fizik muayene sonucuna, kişinin yaşına, risk durumuna ve meme dokusunun özelliklerine göre farklı görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.
Meme Ultrasonografisi
Meme ultrasonografisi, özellikle genç kadınlarda ve yoğun meme dokusunun değerlendirilmesinde kullanılabilen bir görüntüleme yöntemidir. Ele gelen bir kitlenin yapısının değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Mamografi
Mamografi, meme dokusunun X-ışınları kullanılarak görüntülenmesini sağlayan bir yöntemdir. Meme kanseri taramasında ve bazı meme şikâyetlerinin değerlendirilmesinde önemli bir yere sahiptir. Genellikle 40 yaş üstü kadınlarda yapılır.
Meme MR'ı
Meme manyetik rezonans görüntüleme (MR), belirli durumlarda ve özellikle yüksek riskli kişilerin değerlendirilmesi gibi özel klinik gereksinimlerde kullanılabilir. Her kişi için rutin olarak gerekli değildir.
Hangi görüntüleme yönteminin uygulanacağına doktor tarafından kişinin yaşı, şikâyetleri ve meme kanseri risk durumu değerlendirilerek karar verilir.
Meme Muayenesinde Hangi Bulgular Önemlidir?
Memede aşağıdaki değişikliklerden herhangi biri fark edildiğinde doktor değerlendirmesi önerilir:
- Yeni ortaya çıkan meme kitlesi veya sertlik
- Meme boyutunda veya şeklinde belirgin değişiklik
- Meme cildinde çökme veya kalınlaşma
- Portakal kabuğu görünümünde cilt değişikliği
- Meme başında yeni gelişen içe çekilme
- Kendiliğinden gelişen veya kanlı meme başı akıntısı
- Meme başı çevresinde geçmeyen kızarıklık, pullanma veya kabuklanma
- Koltuk altında yeni ortaya çıkan kitle veya şişlik
- Tek memede kalıcı ve açıklanamayan değişiklik
Bu bulguların her biri meme kanseri anlamına gelmez. Ancak erken değerlendirme, nedenin belirlenmesi ve gerekli durumlarda erken tanı açısından önemlidir.
Meme Muayenesi Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?
Meme sağlığında meme farkındalığının günlük yaşamın bir parçası olması önemlidir. Kişinin memelerindeki normal görünüm ve yapıyı tanıması, yeni gelişen değişikliklerin fark edilmesini kolaylaştırabilir.
Hekim tarafından yapılacak klinik muayene ve mamografi gibi tarama yöntemlerinin sıklığı ise kişinin yaşına ve meme kanseri risk durumuna göre belirlenir. Özellikle ailede meme kanseri öyküsü bulunan veya yüksek risk taşıyan kişilerin tarama programını doktorlarıyla birlikte planlamaları gerekir.
Meme muayenesi yalnızca şikâyet ortaya çıktığında yapılan bir işlem değildir. Yaşa ve kişisel risklere uygun meme sağlığı takibi, meme hastalıklarının erken dönemde değerlendirilmesine katkı sağlar.
40 yaşından sonra senede bir kez yapılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Meme muayenesi kaç yaşında başlamalıdır?
Meme muayenesi 20 yaşında başlar. 40 yaşından sonra senede 1 kez hekim kontrolünde tarama yapılmalıdır.
Meme muayenesi ağrılı mıdır?
Klinik meme muayenesi genellikle ağrılı değildir. Ancak memede hassasiyet veya ağrı varsa muayene sırasında rahatsızlık hissedilebilir. Mamografi sırasında ise memenin kısa süreli olarak sıkıştırılması nedeniyle basınç veya rahatsızlık hissi oluşabilir.
Meme muayenesi için hangi doktora gidilir?
Meme ile ilgili kitle, ağrı, akıntı veya cilt değişikliği gibi şikâyetlerde Genel Cerrahi uzmanına başvurulabilir. Gerekli görülmesi halinde Meme Cerrahisi konusunda uzmanlaşmış hekimler tarafından ileri değerlendirme yapılabilir.
Meme ultrasonu mu, mamografi mi daha iyidir?
Bu iki yöntem birbirinin alternatifi değildir. Kullanılacak görüntüleme yöntemi kişinin yaşı, meme dokusunun özellikleri, şikâyetleri ve risk durumuna göre belirlenir. Bazı durumlarda ultrasonografi ve mamografi birlikte kullanılabilir.
Meme muayenesinden önce nelere dikkat edilmelidir?
Klinik meme muayenesi için özel bir hazırlık çoğunlukla gerekmez. Görüntüleme yapılacaksa uygulanacak yönteme göre sağlık kuruluşu tarafından özel hazırlık bilgileri verilebilir.
Web ve Tıbbi Yayınlar Kurulu bu içeriğin geliştirilmesine katkıda bulunmuştur. Web sitemizdeki bilgiler bireylere yol göstermeyi veya belirli tedaviler sağlamayı amaçlamamaktadır. Doktorunuza danışmadan herhangi bir teşhis veya tedavi işlemi yapmayın. İçerik, Medistate Hastanesi'nin tedavi amaçlı sağlık hizmetleriyle ilgili bilgileri içermemektedir.