Endodonti(Kanal Tedavisi)

Endodontik tedavi, çeşitli nedenlerle iltihaplanan veya mikroorganizmaların yerleşmesiyle enfekte olan diş canlı dokusunun(pulpa) çıkartılarak kanal boşluğunun temizlenmesi,şekillendirilmesi ve doku dostu maddelerle kanal boşluğunun yeniden doldurulması işlemidir. Bu işlemler bütünü, kanal tedavisi olarak tanımlanır.

Diş kökü, çürük ya da travma sonrası oluşmuş kırıklar sonrası bir şekilde iltihaplanmışsa, ancak diş hala canlıysa kanal tedavisi gereklidir. Her diş kökünde, diş siniri ve dokusu olarak adlandırılan bir veya daha fazla kanal bulunur. Dişin kökü, dişin içine nüfuz eden ve iltihaba neden olan bakteriler tarafından iltihaplandığında bu doku ve muhtemelen diş siniri de etkilenir. Diş kökünün iltihabı genellikle şiddetli ağrı ile tanınır. Bunlar özellikle çok soğuk veya sıcak yiyecek ve içecekler yerken de ortaya çıkabilir. Dişe dokunmak da ağrıya neden olabilir. Kanal tedavisinde iltihaplı doku dikkatlice ve iyice çıkarılır ve kök kanalları temizlenir. Endodonti tedavisinin amacı dişi korumak ve diş kaybını önlemektir.Diş kaybını önlemek için çok önemli bi tedavi imkanı sunar.

Hangi durumlarda kanal tedavisi yapılır?

Kanal tedavisi, dişin içindeki sinir dokusunun iltihaplandığı veya zarar gördüğü durumlarda uygulanır. Amaç, enfeksiyonu ve zarar görmüş dokuyu temizleyip dişi ağızda sağlıklı şekilde tutmaktır.

Kanal tedavisi gerektiren durumlar nelerdir?

Şiddetli diş ağrısı(özellikle gece artan, zonklayıcı ve sıcakla tetiklenen ağrılar)
Derin çürük (çürük sinire kadar ilerlediğinde)
Travma sonucu sinir hasarı(diş kırıkları veya darbeye bağlı sinir hasarı)
Dişte apse veya şişlik oluşması
Tedaviden sonra geçmeyeb hassasiyet
Radyografide lezyon(kök ucu enfeksiyonu) görülmesi
Eski kanal tedavisinin başarısız olması

kanal tedavisi, bu sorunların ilerlemesini durdurarak dişin çekilmeden uzun yıllar kullanılmasını sağlar.

Kanal tedavisi ağrılı bir işlem midir?

Kanal tedavisi genellikle ağrılı bir işlem değildir. İşlem lokal anestezi ile diş tamamen uyuşturularak yapılır. Bu nedenle hasta tedavi esnasında bir ağrı hissetmez. Modern cihazlar,mikromotorlar ve güncel teknikler sayesinde işlem oldukça konforlu geçer.

Kanal tedavisinden sonra ağrı normal bir durum mudur?

Tedavi sonrasında dişte birkaç gün; hafif hassasiyet, çiğneme esnasında ağrı gibi şikayetler olabilir. Bu durum normaldir ve genellikle kısa sürede geçer. Gerekli durumlarda hekim kontrolünde basit ağrı kesicilerle bu süreç kolayca yönetilir.

Neden ağrı olabilir?

Kök ucu çevresindeki dokuların işlem sonrası hassaslaşması
Çiğneme sırasında oluşan baskı hissi
Önceden var olan iltihabın iyileşme süreci

Kanal tedavisi tekrarı hangi durumlarda yapılır?

Kanal tedavisi, genellikle uzun yıllar sorunsuz kullanılan bir işlemdir. Ancak bazı durumlarda tedavinin yeniden yapılması (retreatment) gerekebilir.

Kanal Tedavisi Neden Tekrar Edilir?

Enfeksiyonun devam etmesi : Kök ucunda iyileşme gerçekleşmez veya ağrı–hassasiyet sürerse tekrar tedavi gerekebilir.
Dişte yeniden çürük oluşması: Mevcut dolgunun kenarından sızıntı olursa bakteriler tekrar kanal sistemine ulaşabilir.
Yetersiz veya eksik kanal dolgusu: Önceki tedavide kanalların tam doldurulamaması, hatalı şekillendirme veya atlanan kanal varlığı.
Kırık dolgu veya kuron: Restorasyonun kırılması, düşmesi veya sızdırması bakterilerin yeniden içeri girmesine neden olabilir.
Kompleks kök anatomisi: Kıvrımlı, dar veya çok kanallı dişlerde zaman içinde sorun oluşabilir.

Kanal tedavisi kaç seansta yapılır?

Kanal tedavisi çoğu zaman tek seansta tamamlanabilir. Dişin durumuna, iltihap derecesine ve anatomik yapısına göre bazı durumlarda tedavi 2 veya daha fazla seans sürebilir. Seans sayısı tamamen dişin klinik ve radyografik durumuna göre hekimin değerlendirmesiyle belirlenir. Amaç en sağlıklı sonucu en güvenli şekilde elde etmektir.

Hamilelikte kanal tedavisi yapılır mı?

Evet, hamilelikte gerekli olduğu durumlarda kanal tedavisi güvenle yapılabilir. Tedavi edilmemiş bir diş enfeksiyonu, hem anne hem de bebeğin sağlığı için risk oluşturduğu için ağrı, apse veya ilerleyen çürük durumlarında kanal tedavisi geciktirilmemelidir.

Hamilelikte diş tedavileri için en uygun dönem 2. trimester (4–6. aylar) olarak kabul edilir. Ancak şiddetli ağrı veya enfeksiyon varsa,2. trimester beklenmeden acil tedavi yapılmalıdır. Tedavi edilmeyen bir diş enfeksiyonu;

Şiddetli ağrıya,
Çene ve yüz bölgesinde şişliğe,
Daha yaygın enfeksiyona,
Anne adayında stres ve beslenme bozukluklarına neden olabilir.

Bu nedenle hamilelikte kanal tedavisi çoğu zaman hem anne hem de bebek sağlığı için koruyucu bir işlemdir.

Kanal tedavisi yapılan dişlerde sonrasında ne gibi komplikasyonlar olabilir?

Kanal tedavisi, başarı oranı oldukça yüksek ve dişi ağızda tutmayı amaçlayan bir işlemdir. Ancak her tedavide olduğu gibi bazı durumlarda istenmeyen sonuçlar veya geçici şikayetler ortaya çıkabilir.

Tedavi Sonrası Geçici Ağrı ve Hassasiyet

Kanal tedavisinden sonra birkaç gün;

Çiğneme sırasında hassasiyet
Hafif zonklama
Dokunma ağrısı

görülebilir. Bu durum normaldir ve genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden kaybolur.

Enfeksiyonun Devam Etmesi

Bazı durumlarda kök kanalı içindeki enfeksiyon hemen tamamen iyileşmeyebilir. Bunun nedeni;

Yoğun bakteriyel yük
Kompleks kanal anatomisi
Daha önce başarısız tedavi öyküsü

olabilir. Bu durumda retreament (yeniden kanal tedavisi) gerekebilir.

Kök Ucu Çevresinde Geçici İnflamasyon

Kanal şekillendirme sırasında kök ucu çevresine taşan bakteriyel artıklar, dokuda geçici bir iltihabi reaksiyon oluşturabilir. Bu durum da genellikle kısa sürede düzelir.

Kanal İçi Tıkanıklıklar veya Alet Kırıkları (Nadir)

Kök kanalları doğal olarak dar veya kıvrımlı olabilir. Nadir de olsa, kanal tıkanıklığı veya kanal içinde kırılan enstrüman gibi komplikasyonlar yaşanabilir. Mikroskop ve büyütme araçları altında bu durumlar çoğu zaman başarıyla yönetilebilir.

Diş Etinde veya Kök Ucunda Geç İyileşme

Bazı hastalarda kök ucu çevresindeki dokuların tamamen iyileşmesi birkaç ay sürebilir. Düzenli kontrollerle iyileşme süreci takip edilir.,

Kanal Tedavisi yapılan her diş kron-kaplama olmalı mı?

Hayır, kanal tedavisi yapılan her dişin kaplanması zorunlu değildir.

Hangi Durumlarda Kaplama Önerilir?

Dişin büyük kısmı çürük nedeniyle kaybedilmişse
Çatlak riski yüksekse
Dişin eski restorasyonu genişse

Bu durumlarda kuron (kaplama) veya onley yapılması dişi güçlendirir ve uzun ömürlü hale getirir.

Hangi Durumlarda Gerekmez?

Sağlam mine-dentin desteği fazla olan
Ön bölgede kuvvet yükü daha az olan
Küçük restorasyonlu dişlerde

Bu durumlarda sadece dolgu ile uzun süre sorunsuz kullanılabilir.

Diş ağrısı ve kanal tedavisi esnasında antibiyotik kullanımı

Diş ağrısı yaşayan her hastada antibiyotik kullanmak gerekli değildir. Kanal tedavisi, dişin içindeki enfeksiyon kaynağını ortadan kaldırdığı için çoğu zaman antibiyotik olmadan iyileşme sağlanır.

Antibiyotik Ne Zaman Gerekir?