Ektopik Gebelik Bilgilendirme

Ektopik Gebelik (Dış Gebelik): Bilgilendirme

Ektopik gebelik, döllenmiş yumurtanın rahim (uterus) içi yerine, genellikle fallop tüpüne yerleşmesiyle oluşan anormal bir gebeliktir. Bu durum, bebeğin gelişememesi ve anne için ciddi sağlık riski oluşturması nedeniyle acil müdahale gerektirir.

Ne Sıklıkta Görülür?

• Tüm gebeliklerin yaklaşık %1–2’sinde görülür.

• Günümüzde erken tanı yöntemleri sayesinde ciddi komplikasyon riski azalmıştır.

Neden Olur?

Ektopik gebeliğin nedeni her zaman net değildir, ancak risk faktörleri şunlardır:

• Daha önce geçirilmiş pelvik enfeksiyonlar (klamidya, gonore)

• Fallop tüplerinde hasar veya yapışıklıklar

• Daha önce ektopik gebelik geçirmiş olmak

• Tüp cerrahisi veya tüp bağlatma sonrası gebelikler

• Sigara kullanımı

• Yardımcı üreme teknikleri (tüp bebek)

Not: Ektopik gebelik, bu risk faktörleri olmadan da görülebilir.

Belirtiler

Genellikle gebeliğin 4–10. haftaları arasında ortaya çıkar ve normal gebelik belirtileriyle karışabilir.

Yaygın belirtiler:

• Adet gecikmesi ve pozitif gebelik testi

• Tek taraflı kasık veya alt karın ağrısı

• Lekelenme şeklinde vajinal kanama

• Omuz ağrısı (iç kanamaya bağlı)

• Bayılma, halsizlik, baş dönmesi

Önemli: Bu belirtilerden biri veya birkaçını yaşıyorsanız, özellikle ağrı ve kanama birlikteyse acilen sağlık kuruluşuna başvurun.

Tanı Yöntemleri

• Gebelik testi (Beta-hCG): Normal gebelikte hormon düzenli artar; ektopik gebelikte artış yavaş veya düzensiz olabilir.

• Ultrason: Rahim içinde gebelik kesesi yoksa ve hormon testi gebelik gösteriyorsa ektopik gebelikten şüphelenilir. Vajinal ultrasonla tüpteki gebelik kesesi de görülebilir.

Tedavi Yöntemleri

1. İlaç Tedavisi (Methotrexate):

• Gebelik erken evrede, kanama yoksa ve hasta stabil durumdaysa uygulanır.

• Hücrelerin çoğalmasını durdurarak gebeliğin sonlanmasını sağlar.

• Tedavi sonrası hormon düzeyleri düzenli takip edilir.

2. Cerrahi Tedavi:

• Tüp yırtılması veya kanama varsa uygulanır.

• Laparoskopi: Minimal invaziv, küçük kesilerle yapılır.

• Laparotomi: Acil durumlarda açık ameliyat yapılır; tüp materyali çıkarılabilir (salpingostomi) veya tüp alınabilir (salpenjektomi).

Ektopik Gebelikten Sonra

• Çoğu kadın sağlıklı bir gebelik yaşayabilir.

• Tekrarlama riski %10–15 civarındadır.

• Tüp sağlamsa doğal yolla gebelik mümkündür; iki tüp de hasarlıysa tüp bebek yöntemi düşünülebilir.

Kaynakça:

• American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Ectopic Pregnancy. 2022.

• Barnhart KT. Clinical practice. Ectopic pregnancy. N Engl J Med. 2009;361:379–387.

• Cunningham FG, Leveno KJ, Bloom SL, et al. Williams Obstetrics, 25th Edition. McGraw-Hill, 2018.

• Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Medical management of ectopic pregnancy. Fertil Steril. 2013;100:638–644.

• Mayo Clinic. Ectopic pregnancy: Symptoms and causes. 2023. https://www.mayoclinic.org