Meme Kanserinde Erken Teşhis

Meme Kanserinde Erken Teşhis Neden Önemlidir?

Meme kanseri, erken dönemde herhangi bir belirti vermeden de gelişebilir. Bu nedenle yalnızca memede kitle veya ağrı ortaya çıkmasını beklemek doğru bir yaklaşım değildir.

Erken teşhis sayesinde meme kanseri daha küçük ve çevre dokulara yayılmadan yakalanabilir. Bu durum, hastalığın evresinin belirlenmesi ve kişiye uygun tedavi planının oluşturulması açısından önem taşır. Erken tanı sürecinin temelinde iki yaklaşım bulunur:

• Erken tanı: Meme kanserine işaret edebilecek belirtilerin fark edilmesi ve gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması.
• Tarama: Henüz belirti göstermeyen kişilerde meme kanserinin erken dönemde saptanması amacıyla uygun tarama yöntemlerinin uygulanması.

Meme Kanseri Erken Nasıl Anlaşılır?

Meme kanseri her zaman belirgin bir belirtiyle ortaya çıkmayabilir. Bununla birlikte aşağıdaki değişikliklerden herhangi biri fark edildiğinde doktor değerlendirmesi önemlidir:

• Memede yeni ortaya çıkan kitle veya sertlik
• Koltuk altında ele gelen kitle veya şişlik
• Memede büyüme ya da şekil değişikliği
• Meme cildinde çökme, kalınlaşma veya portakal kabuğu görünümü
• Meme başında içe doğru çekilme
• Meme başında yeni ortaya çıkan değişiklikler
• Tek taraflı veya özellikle kanlı meme başı akıntısı
• Meme veya meme başı çevresinde kızarıklık, kabuklanma ya da cilt değişiklikleri

Bu bulguların görülmesi kesin olarak meme kanseri olduğu anlamına gelmez. Ancak nedeninin belirlenmesi için sağlık kuruluşunda değerlendirme yapılması gerekir. T.C. Sağlık Bakanlığı da bu tür değişikliklerde sağlık kuruluşuna başvurulmasını önermektedir.

Mamografi Erken Teşhiste Neden Önemlidir?

Mamografi, meme kanseri taramasında kullanılan temel görüntüleme yöntemlerinden biridir. Meme dokusundaki bazı değişiklikleri, henüz kişi tarafından fark edilebilir bir belirti oluşmadan önce gösterebilir. Bu nedenle uygun yaş ve risk grubundaki kadınlarda düzenli meme taraması erken tanı açısından önemlidir.Türkiye'nin ulusal meme kanseri tarama standartlarında 40–69 yaş arasındaki kadınlara iki yılda bir mamografi uygulanması önerilmektedir. Klinik meme muayenesi ise yaşa göre düzenli olarak gerçekleştirilmektedir.Bununla birlikte meme kanseri açısından yüksek risk taşıyan kadınlarda tarama programı; aile öyküsü, genetik özellikler, daha önce geçirilmiş meme hastalıkları ve diğer risk faktörleri dikkate alınarak kişiselleştirilebilir.

Kendi Kendine Meme Kontrolü Erken Teşhiste Yeterli midir?

Meme farkındalığı, kişinin kendi memesinde normal olan görünüm ve hissi tanımasını sağlar. Memede daha önce olmayan bir değişiklik fark edildiğinde doktora başvurulması önemlidir.Ancak kendi kendine meme kontrolü, mamografinin veya doktor tarafından yapılan klinik değerlendirmenin yerine geçmez. NCI, kendi kendine meme muayenesinin tek başına yeterli bir meme kanseri tarama yöntemi olmadığını belirtmektedir.Bu nedenle meme sağlığında en doğru yaklaşım; kişinin kendi memesindeki değişikliklerin farkında olması, yaşına ve risk durumuna uygun taramaları yaptırması ve şüpheli bir bulgu olduğunda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurmasıdır.

Meme Kanserinden Korunmada ve Erken Tanıda Nelere Dikkat Edilmeli?

Meme kanserini tamamen önlemek her zaman mümkün değildir. Ancak meme sağlığını korumak ve erken tanı olasılığını artırmak için:

• Yaşa ve kişisel risk durumuna uygun meme taramalarını aksatmamak,
• Memede meydana gelen yeni değişiklikleri önemsemek,
• Meme farkındalığını korumak,
• Ailede meme veya yumurtalık kanseri öyküsü varsa bunu doktora bildirmek,
• Gerektiğinde genetik risk değerlendirmesi yaptırmak,
• Sağlıklı vücut ağırlığını korumak ve düzenli fiziksel aktivite yapmak,
• Şüpheli bir bulgu olduğunda sağlık kuruluşuna başvurmayı ertelememek

önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular 

Meme kanseri erken nasıl anlaşılır?

Meme kanseri bazen belirti vermeden tarama sırasında saptanabilir. Memede yeni kitle, ciltte çökme veya kalınlaşma, meme başında içe çekilme, olağandışı akıntı veya koltuk altında kitle gibi değişiklikler fark edildiğinde doktor değerlendirmesi gerekir.

Mamografi meme kanserini erken yakalar mı?

Mamografi, meme kanseri taramasında kullanılan temel görüntüleme yöntemidir ve bazı meme kanserlerini belirtiler ortaya çıkmadan önce saptayabilir.

Kendi kendine meme muayenesi mamografinin yerine geçer mi?

Hayır. Kendi kendine meme kontrolü meme farkındalığı açısından önemlidir ancak tek başına yeterli bir tarama yöntemi değildir. Yaşa ve kişisel riske uygun tıbbi değerlendirme ve tarama programı uygulanmalıdır.

Memede kitle olması kesin olarak kanser anlamına gelir mi?

Hayır. Memedeki kitlelerin birçok farklı nedeni olabilir. Ancak yeni ortaya çıkan veya devam eden bir kitle mutlaka doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Meme kanseri hangi yaşta görülür?

Meme kanseri ergenlik sonrası herhangi bir yaşta görülebilir ancak yaş ilerledikçe risk artar. Bu nedenle meme sağlığı konusunda farkındalık her yaşta önemlidir.

Meme kanseri taraması kaç yaşında başlamalıdır?

Türkiye'deki ulusal tarama programında 40–69 yaş arasındaki kadınlara iki yılda bir mamografi uygulanmaktadır. Kişisel veya ailesel risk faktörleri bulunan kadınlarda ise tarama programı doktor tarafından daha erken yaşta veya farklı yöntemlerle planlanabilir.

Meme ağrısı meme kanseri belirtisi midir?

Meme ağrısı çoğunlukla hormonal değişikliklere bağlıdır ve tek başına genellikle meme kanseri belirtisi değildir. Ancak tek bir noktada süregelen, adet döngüsüyle ilişkisi olmayan ya da kitle ve cilt değişikliği gibi başka bulgularla birlikte görülen ağrılar hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Mamografi çekmek zararlı mıdır?

Mamografide çok düşük dozda radyasyon kullanılır. Uygun yaş ve risk grubundaki kadınlarda düzenli mamografinin meme kanserini erken yakalamaya sağladığı fayda, radyasyonla ilişkili olası riskten çok daha fazladır. Gebelik ihtimali varsa çekim öncesinde mutlaka bildirilmelidir.