Önleminizi alın kemik erimesinden korkmayın!

Artık yaşlılık yok! Gençlik yıllarınızda uygulayacağınız doğrular, sportif aktiviteler, düzenli kontroller ve hekiminizin önerileriyle güzel yaş almanın tadını çıkarırken, kemik erimesinden de korunabilirsiniz. 

Bilindiği gibi kemik erimesi (osteoporoz), kemiklerin zaman içinde zayıflaması ve kırılganlığının artması sonucu oluşan sistemik bir kemik hastalığı. Ancak bu sadece bir yaşlılık hastalığı değil, yaşam boyu dikkat edilmesi gereken temel bir toplum sağlığı sorunu aslında. Bundan dolayı, hastalık oluşumundan önce önlem alınması ve korunma sağlanması da son derece önemli. Medistate Kavacık Hastanesi’nden Ortopedi Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Mustafa Tekkeşin, kemik erimesini önlemedeki amacın, kemik kütlesini en üst düzeye çıkarmak ve korumak, ileri yaşlarda meydana gelebilecek kemik kayıplarını azaltmak ya da yavaşlatmak olduğunu söylüyor. Yazımızda, Dr. Tekkeşin’in ayrıca size önemli tavsiyeleri ve uyarıları da var.

Büyüme Çağı Bitene Kadar Ne Yapmalıyız?

Doruk kemik kütlesi, büyüme ile ulaşılan en yüksek kemik kütlesi seviyesidir. Büyüme sırasında rol alan genetik değişkenler, mekanik yüklenme, beslenme ve hormonal faktörler doruk kemik kütlesini etkiler. Büyüme tamamlana kadar kemiğimizi en iyi haline getirmeliyiz. Anne karnında başlayan ve yaşla birlikte gelişen kemik dokusu her şey den önce doğru beslenmelidir.

Gebelikte ve emzirme döneminde çocuğun ihtiyacı olan kalsiyum alınmalı ve annenin kemik metabolizması bozulmadan değerlenmelidir. Hem annenin hem de çocuğun ihtiyacı olan kalsiyumun, vücuda doğru bir şekilde girmesi çok önemli. Örneğin kalsiyum içeren gıdalar ile birlikte yeterli düzeyde alınmalı, emilimin doğru olması (gazlı içecekler, mide asidini azaltan ilaçlar, vs.) için yanlış gıdalardan uzak durulmalı, alınan kalsiyumun vücuda faydalı olması için aktif D vitamini düzeyi (güneşlenme ve besinlerle D vitamininin alınması) istenilen seviyeye getirilmelidir.

Çocuklarımız bizden doğru beslenme, güneşlenme ve geniş alanlarda hareket edebileceği mekanlar ister. Çocukluk çağında yapılan egzersizlerin, hareketli oyunların kemik yapısına etkisinin büyük olduğunu unutmayın. 

Büyüme Bitti! Şimdi Ne Yapacağız?

Büyümenin sonlanmasından yaşlanmanın başlayacağı kadarki dönemde yapılacaklar da son derece önemli. Evet, çocukluk bitti ve sorumluluklarımız var. Yoğunlaşan ev ve iş hayatımız içinde yapmamız gerekenleri unutuyoruz. Daha az yürüyor, spor yapamıyoruz. Düzensiz beslenmek, doğru gıdalar yerine hızlı tüketilen yağlı öğünler ile günü sürdürmek, ardından gelen kilo problemleri nedeniyle hızlı kilo vermek için yanlışlar yapmak, özellikle vücut geliştirme amacıyla yanlış ilaçlar almak gibi kemiğe zarar veren şeyler yapıyoruz. Hormonal hastalıklar, bizim elimizde olmadan gelişebilir. Fakat vücudumuza iyi bakmak zorundayız. Bütünüyle bunlar ve kötü alışkanlıklar (tütün mamulleri, alkol, uyuşturucu), kemik kütlesinde azalmaya yol açıyor ve stoklarımızı kaybediyoruz. Bunu fark etmemiz bu yaşlarda çok zor. Ancak zaman hızla geçiyor. Gençler artık anne, babalarının yanında değil. Vücutları kendi kontrollerinde. Hayatımız boyunca kullanacağımız vücudumuzu, sağlıklı yapabilmek büyük oranda bizim elimizde. Yarın öğrencilik ve iş hayatımızda vücudumuzun ana taşıyıcısı olan kemiklerimizi unutmamamız gerekiyor. Bu koşuşturma esnasında beslenmemize dikkat etmek, hızlı tüketilen gıdalardan olabildiğince uzak durmak, yorgun bile olsak spor yapmaya fırsat yaratmak, güneşle dost olmak hedefimiz olmalıdır.

Kadınlarda Menopoz Sonrası Yapılacaklar Neler?

Kadınlarda menopoz sonrası ve her iki cinsiyette de yaşlanmayla birlikte dikkat edilmesi gereken bazı hususlar var. Bu zamana kadar her şeyi doğru yaptıysanız, kemik erimesinden korkmayın. Çünkü, bilinçli bir ailenin yanında büyüdünüz, bu dönemde öğrendiklerinizi hayatınızda uyguladınız ve en üst seviyede bir emeklilik kazandınız! Bunca yıllık tecrübe ve bilginiz ile artık hata yapmazsınız. Yaşlılık döneminde aceleniz yok, iş yetiştirmek zorunda değilsiniz. Düzenli beslenmenizi, düzenli sporunuzu, doğru güneşlenmeyi yaptınız, kötü alışkanlıklarınızı çok öncesinden terk etmeyi hayatınızın bir parçası olarak yaşadınız. Artık torunlarınıza örnek olma zamanı. Unutmayalım, torunlarınız ileride, sizlerde gördüklerini uygulamak için yarışacaklar.

Kemik erimesini önlemedeki amaç, kemik kütlesini en üst düzeye çıkarmak ve korumak, ileri yaşlarda meydana gelebilecek kemik kayıplarını azaltmak ya da yavaşlatmaktır.

Sağlıklı kemikler için 2 tavsiye! 

• Çocuklarınızın beslenmesine özen gösterin. İhtiyaçları olan gıdaları doğru zamanda almalarını takip edin. Bu konuda ailenizden aldığınız beslenme alışkanlıklarını doğru kaynaklardan aldığınız bilgiler ile pekiştirin.
• Çocuklarınızın geniş, havadar alanlarda oynamasını, spor yapmasını sağlayın. Zarar vermeyecek şekilde güneşlenmeleri için tedbirler alın.

Kaynakça:

• International Osteoporosis Foundation. Capture the Fracture – Global Campaign to Break the Fragility Fracture Cycle.

• National Osteoporosis Foundation. Clinician’s Guide to Prevention and Treatment of Osteoporosis.

• Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Osteoporoz ve Metabolik Kemik Hastalıkları Tanı ve Tedavi Kılavuzu.

• Kanis JA et al. European guidance for the diagnosis and management of osteoporosis in postmenopausal women. Osteoporosis International.