Timoma ve Timus Bezi Tümörleri

Timoma ve Timus Bezi Tümörleri

Göğüs kafesinin hemen arkasında, kalbin üst kısmında ve göğüs kemiğinin (sternum) gerisinde yer alan timus bezi, bağışıklık sisteminin gelişmesinde kritik rol oynayan anatomik bir organdır. Çocukluk döneminde oldukça aktif ve büyük olan bu bez, ergenlik sonrasında giderek küçülür ve körelir. Ancak bazı durumlarda timus bezini oluşturan hücrelerde kontrolsüz çoğalma meydana gelir ve timoma ile timus karsinomu (timus kanseri) gibi mediastinal tümörler gelişir.

Timus bezi tümörleri, göğüs boşluğunda ön mediasten olarak adlandırılan bölgenin en sık karşılaşılan tümör türleridir. Erken evrede tespit edildiklerinde cerrahi başarı oranı ve hastanın tam iyileşme şansı son derece yüksektir.

Timoma ve Timus Karsinomu Nedir? Aralarındaki Farklar

Timus bezinin epitelyal hücrelerinden kaynaklanan tümörler temel olarak iki grupta incelenir:

Timoma: Genellikle yavaş büyüyen, kapsüllü ve iyi huylu seyretmeye meyilli tümörlerdir. Yavaş ilerleme gösterse de zamanla çevre dokulara yayılma (invazyon) potansiyeline sahiptirler. Bu nedenle yavaş seyirli olsalar bile cerrahi olarak tamamen çıkarılmaları şarttır.

Timus Karsinomu: Timomaya göre daha nadir görülen ancak daha agresif ve hızlı büyüyen kötü huylu (kanseröz) kitlelerdir. Çevre dokulara, akciğer zarına ve lenf bezlerine yayılma eğilimleri yüksektir.

Timoma ve Kas Güçsüzlüğü İlişkisi

Timoma tümörlerinin en dikkat çekici özelliklerinden biri, otoimmün hastalıklarla olan güçlü bağıdır. Timoma tanısı konulan hastaların yaklaşık %30-50’sinde nörolojik bir kas hastalığı olan kas güçsüzlüğü tespit edilir.

Myasthenia Gravis denilen kas güçsüzlüğü, vücudun kendi bağışıklık sisteminin kas-sinir bileşkesine saldırması sonucu gelişir ve şu belirtilerle kendini gösterir:

• Çift görme ve göz kapağında düşme (ptosis)
• Çiğneme ve yutma güçlüğü
• Konuşmada bozulma ve genizden konuşma
• Gün içinde veya eforla artan, dinlenmekle hafifleyen kol-bacak kas güçsüzlüğü

Myasthenia Gravis teşhisi konulan hastaların da mutlaka timus bezi açısından göğüs tomografisi ile taranması gerekir. Timoma varlığında timus bezinin cerrahi olarak çıkarılması (timektomi), hastanın kas gücü şikayetlerinde belirgin bir düzelme sağlar.

Timoma ve Timus Bezi Tümörlerinin Belirtileri

Timomalar erken dönemde ve küçük boyutlardayken hiçbir belirti vermeyebilir. Hastaların birçoğunda kitle, başka bir sebeple çekilen akciğer grafisi veya bilgisayarlı tomografi sırasında tesadüfen saptanır. Kitle büyüdükçe veya çevre organlara baskı yaptıkça şu belirtiler ortaya çıkar:

• Göğüs ağrısı ve baskı hissi
• Nefes darlığı ve inatçı öksürük
• Ses kısıklığı
• Üst gövde ve yüzde şişlik
• Sık tekrarlayan akciğer enfeksiyonları
• Kas güçsüzlüğü ve çabuk yorulma

 

Timoma Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Timoma şüphesi olan hastalarda tanının kesinleştirilmesi, tümörün evresinin belirlenmesi ve cerrahiye uygunluğun değerlendirilmesi için gelişmiş tanı yöntemleri kullanılır:

Bilgisayarlı Göğüs Tomografisi (BT): İlaçlı (kontrastlı) göğüs tomografisi, kitlenin boyutunu, anatomik yerleşimini ve ana damarlarla olan ilişkisini net biçimde gösterir.

Manyetik Rezonans (MR): Kitle ile kalp, ana damarlar veya sinir dokuları arasındaki sınırların detaylı değerlendirilmesi gerektiğinde tercih edilir.

PET-BT: Tümörün biyolojik aktivitesini (kötü huyluluk derecesini) ve vücutta başka bir bölgeye yayılım yapıp yapmadığını saptamak için uygulanır.

EBUS / Biyopsi: Ameliyat öncesinde kemoterapi veya radyoterapi planlanan ileri evre vakalarda veya ayırıcı tanı gereken durumlarda doku örneği almak için biyopsi yapılır. Ancak tam olarak çıkarılabilecek kapsüllü timoma vakalarında, tümörün yayılma riskini önlemek için direkt ameliyat tercih edilir.

Timoma Evrelemesi Neden Önemlidir?

Timoma tedavisinin başarısı ve ameliyat sonrası süreç, tümörün evresine bağlıdır. Genel kabul gören evreleme sistemine göre:

• Evre 1: Tümör tamamen timus bezi kapsülü içindedir, dışarı taşmamıştır.
• Evre 2: Tümör kapsülü delmiş, etraftaki yağ dokusuna veya akciğer zarına ilerlemiştir.
• Evre 3: Tümör akcier, kalp zarı veya ana damarlar gibi komşu hayati organlara yayılmıştır.
• Evre 4: Tümör akciğer zarına veya vücudun uzak organlarına sıçrama (metastaz) yapmıştır.

Evre 1 ve Evre 2 vakalarında ilk tercih cerrahi temizlikken, Evre 3 ve 4 vakalarında cerrahi öncesi kemoterapi ile tümörün küçültülmesi (neoadjuvan tedavi) gündeme gelebilir.

Timoma ve Timus Bezi Tümörlerinde Tedavi Yöntemleri

Timoma ve timus bezi tümörlerinin ana ve en etkili tedavisi, tümörlü bezin ameliyatla tamamen çıkarılmasıdır (Timektomi). Başarılı bir cerrahide sadece tümör değil, nüks (tekrarlama) riskini en aza indirmek için tüm timus bezi ve etrafındaki yağ dokuları eksiksiz çıkarılmalıdır.

Kapalı Timus Ameliyatı (VATS ve Robotik Timektomi)

Gelişen tıp teknolojisi sayesinde günümüzde timus ameliyatları göğüs kemiği kesilmeden, kapalı yöntemlerle konforlu bir şekilde yapılmaktadır:

Robotik Timektomi (Robotik Cerrahi): Göğüs kafesinden açılan 3 adet minik kesiden robot kollarının girilmesiyle yapılır. 3 boyutlu yüksek çözünürlüklü görüntü ve robot kollarının dar alandaki yüksek hareket kabiliyeti, timus bezi ve etrafındaki yağ dokularının milimetrik hassasiyetle temizlenmesini sağlar.

VATS (Videotorakoskopik Cerrahi): Küçük kesilerden yerleştirilen kamera ve özel cerrahi aletler yardımıyla gerçekleştirilen kapalı ameliyat yöntemidir.

Kapalı timektomi yöntemlerinin avantajları:

• Ameliyat sonrası ağrı belirgin şekilde azdır.
• Hastanede kalış süresi kısadır (genellikle 1-2 gün).
• Enfeksiyon ve kanama riski minimumdur.
• Göğüs kemiği kesilmediği için hastalar günlük yaşamlarına birkaç gün içinde dönebilirler.
• Ameliyat izleri estetik açıdan oldukça küçüktür.

Açık Ameliyat Yöntemi (Sternotomi)

Aşırı büyük boyutlara ulaşmış, kalbe veya ana damarlara belirgin bası ve invazyon yapmış ileri evre tümörlerde cerrahi güvenliği sağlamak amacıyla göğüs kemiğinin açılarak yapıldığı klasik ameliyat tercih edilebilir.

Onkolojik Tedaviler (Radyoterapi ve Kemoterapi)

Cerrahi sonrası patoloji sonucuna göre evre 2 veya evre 3 vakalarda nüksü önlemek amacıyla göğüs bölgesine ışın tedavisi (radyoterapi) uygulanabilir. Tümörün ameliyatla çıkarılamayacak kadar yaygın olduğu durumlarda ise kemoterapi ilk seçenek olarak değerlendirilir.

Ameliyat Sonrası İyileşme ve Takip Süreci

Kapalı ameliyat (VATS veya Robotik) geçiren hastalar genellikle ameliyatın 1. veya 2. gününde taburcu edilirler. Ameliyat sonrası dönemde hastaların takibi büyük önem taşır.

Timoma tümörleri ameliyattan yıllar sonra bile nüks edebilme potansiyeline sahiptir. Bu nedenle hastaların ameliyat sonrası ilk yıllarda 6 aylık, ilerleyen dönemde ise yıllık bilgisayarlı tomografi kontrolleri ile düzenli olarak takip edilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Timoma kanser midir?

Timoma teknik olarak yavaş büyüyen bir epitelyal tümördür. Ancak lokal olarak yayılma ve kapsül dışına taşma potansiyeli olduğu için "düşük dereceli malign" (kötü huylu potansiyeli olan) kitleler olarak kabul edilir ve cerrahi olarak tamamen çıkarılması gerekir. Timus karsinomu ise doğrudan agresif bir kanser türüdür.

Kapalı timus ameliyatı riskli midir?

Deneyimli göğüs cerrahisi uzmanları tarafından gerçekleştirilen kapalı (VATS / Robotik) timektomi ameliyatları son derece güvenlidir. Küçük kesilerden yapıldığı için açık ameliyatlara kıyasla komplikasyon, kanama ve enfeksiyon riski çok daha düşüktür.